شبی که با نام علی (ع) معنا میگیرد
لیلة القدر یعنی شبی که با نام حضرت علی (ع) معنا میگیرد.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «افق سرعین»، در شگفتیآمیزترین لحظات هستی، شبی وجود دارد که قلمها در وصفش میشکنند، زبانها از توصیفش قاصرند و عقلها در درک عظمتش سرگردان و مبهوت میمانند . این شب، «لیلة القدر» است؛ شبی که خداوند آن را برتر از هزار ماه و سرور شبها نامیده است . در فرهنگ غنی اسلام، دو عنصر اساسی و حیاتی یعنی «قرآن» و «اهل بیت (ع)» که پیامبر اکرم (ص) به عنوان دو یادگار گرانبهای خود (ثقلین) بر جای نهادند، در این شب با یکدیگر گره میخورند. مسلمانان در این شب با قرآن به سر گرفتن، متوسل به نامهای مقدس معصومین (ع) میشوند ، اما در این میان، نام مبارک حضرت علی بن ابیطالب (ع) در این شبها درخششی دیگر دارد؛ چرا که شهادت آن امام همام در بامداد یکی از همین شبها (۲۱ رمضان) رقم خورده است. این مقاله به بررسی عظمت شبهای قدر و نسبت آن با مولای متقیان، حضرت علی (ع) میپردازد.عظمت و فلسفه شبهای قدر
شب قدر، پرارزشترین و پررمز و رازترین شب سال است . خداوند متعال در سوره مبارکه «قدر» عظمت این شب را اینگونه بیان میفرماید: **«إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ - وَمَا أَدْرَاکَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ - لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ»**؛ همانا ما قرآن را در شب قدر نازل کردیم. و تو چه میدانی شب قدر چیست؟ شب قدر از هزار ماه بهتر و والاتر است .
اما راز این همه فضیلت چیست؟ بر اساس آیات و روایات، دلایل متعددی برای عظمت این شب وجود دارد:
1. شب نزول قرآن: ارزشمندترین معجزه الهی، یعنی قرآن کریم، در این شب بر قلب مبارک پیامبر اسلام (ص) نازل شده است . این نزول دفعی، نقطه عطفی در تاریخ هدایت بشریت است.
2. شب تعیین سرنوشتها: در این شب، تمام مقدرات بندگان برای یک سال آینده رقم میخورد. امام باقر (ع) در تفسیر آیه «فِیهَا یُفْرَقُ کُلُّ أَمْرٍ حَکِیمٍ» فرمودند: در شب قدر، هر امری اعم از خیر و شر، طاعت و معصیت، روزی و مرگ، برای آن سال تقدیر میشود . این تقدیر به معنای جبر نیست، بلکه بندگان با دعا و نیایش و اعمال صالح خود میتوانند در این سرنوشت تأثیر گذارند .
3. شب نزول ملائکه و سلام: فرشتگان و روح (جبرئیل) در این شب به اذن پروردگار به زمین فرود میآیند و تا طلوع فجر، سراسر شب را سرشار از سلامتی و رحمت میسازند .
4. شرف و برتری عبادت: عبادت و عمل صالح در این شب، برتر از عبادت در هزار ماه است. امام باقر (ع) در پاسخ به معنای این آیه فرمودند: «عمل صالح در شب قدر از نماز و زکات و دیگر کارهای نیک، برتر از عمل در هزار ماهی است که در آنها شب قدر وجود نداشته باشد» . به همین دلیل، مسلمانان این شب را با زندهداری، دعا، استغفار و قرائت قرآن به صبح میرسانند .
شب قدر؛ شب پیوند با امام زمان (عج)
در روایات اسلامی، یکی از اسرار شب قدر، ارتباط آن با امام عصر (عج) دانسته شده است. بر اساس این روایات، فرشتگان در این شب بر امام زمان (عج) نازل شده و تقدیرات امور سال را به محضر ایشان عرضه میدارند . امام باقر (ع) در این باره میفرمایند: **«در شب قدر، تفسیر امور سال به سال بر ولیّ امر نازل میشود و در آن ولی امر، مأمور میشود که در کار مربوط به خودش چنین و چنان و در کارهای مربوط به دیگران چنین و چنان کند»** . این ارتباط تنگاتنگ، نشاندهنده جایگاه والای امام معصوم به عنوان محور فیوضات الهی است.
شهادت امام علی (ع)؛ اوج پیوند قدر با عدالت
اگر بخواهیم مصداقی عینی از تمام فضیلتهای شب قدر را در وجود یک انسان کامل ببینیم، بیتردید نام حضرت علی (ع) بر زبانها جاری میشود. شبهای قدر برای شیعیان با یاد و نام مبارک امیرالمؤمنین (ع) عجین شده است. او که به فرموده رسول خدا (ص)، «برادر، وصی و جانشین» ایشان بود ، نخستین مردی بود که به پیامبر (ص) ایمان آورد و در تمامی لحظات خطر، یاور و فدایی آن حضرت بود. داستان لیلة المبیت، زمانی که حضرت علی (ع) با فداکاری تمام در بستر پیامبر (ص) خوابید تا جان ایشان از گزند مشرکان حفظ شود، گواهی بر این مدعاست .
و چه تلخ و شگفتآور است که این مرد بزرگ، که تمام عمر در راه اقامه عدل و حق کوشید، سرانجام در محراب عبادت و در یکی از همین شبهای پربرکت قدر (شب ۲۱ رمضان) با ضربت شمشیر زهرآگین ابن ملجم مرادی به شهادت رسید . پیوند شهادت امام علی (ع) با شبهای قدر، این شبها را برای شیعیان حال و هوایی دیگر میبخشد. آنان در حالی که برای تقدیر یکساله خود دعا میکنند، به یاد مظلومیت مولای خود اشک میریزند و از خداوند توفیق پیروی از راه و منش او را میطلبند. امام خمینی (ره) به زیبایی این پیوند را اینگونه توصیف میکنند: **«علی (ع) را با شبهای قدر و شبهای قدر را با علی (ع) میشناسند. مقدرات و اندازهها در این شبها تعیین میشود و علی (ع) مظهر اسماء حسنای الهی است که خود میزان سنجش اعمال است.»
نتیجهگیری: قدر را از علی (ع) بیاموزیم
شبهای قدر، فرصتی استثنایی برای خودسازی، توبه و بازگشت به سوی خداست . در این شبها، انسان مؤمن با قرآن انس میگیرد، با دعا و نیایش به درگاه الهی تقرب میجوید و برای آینده خود برنامهریزی میکند. از سویی، یاد و نام حضرت علی (ع) در این شبها، به ما میآموزد که چگونه میتوان بندهای خالص و شبزندهدار بود. او که تمام هستی خود را در راه خدا فدا کرد، بهترین الگو برای بهرهگیری از این شبهاست.
بیاییم در این شبهای عزیز، ضمن درخواست بهترین تقدیرها برای خود و تمام مؤمنان و تعجیل در فرج امام زمان (عج)، از خداوند متعال توفیق شناخت هر چه بیشتر مقام والای علی (ع) و پیروی عملی از سیره و روش آن بزرگمرد تاریخ را مسئلت نماییم. آمین یا رب العالمین.
دیدگاهها