گرامی داشتند روز خیام در اردبیل

۲۸ اردیبهشت ماه، روز ملی بزرگداشت خیام با حضور مسئولان فرهنگی و شعرا در قالب انجمن ادبی سپید استان اردبیل گرامی داشته شد.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «افق سرعین»، به نقل از ایرنا، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی عصر دوشنبه در محفل ادبی بزرگداشت حکیم عمر خیام نیشابوری، منجم، ریاضی دان، فیلسوف و شاعر برجسته ایران زمین به شهرت جهانی خیام اشاره و بیان کرد: اندیشه‌های حکمی و معرفتی مبتنی بر تعالیم دینی و آسمانی این شاعر سترگ سبب جهان شمول شدن سروده‌های او شده است.

امیر رجبی با خوانش چند رباعی از خیام گفت: مرگ اندیشی یکی از مضامین رایج در اشعار خیام است اما برخلاف مفهوم تلخی که در ابتدای امر از موضوع مرگ در اذهان خطور می‌کند، مرگ مدنظر خیام آغازگر نوعی زایش فکری و تعالی روحی برای پی بردن به کنه هستی و راز زندگانی است.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اردبیل قابل تعبیر و تاویل بودن اشعار خیام را از دیگر ویژگی‌های او دانست و افزود: هر چند شعر خیام سوالات اساسی زیادی را در ذهن ایجاد می‌کند اما در واقع به بسیاری از شبهات و سوالات عقیدتی نیز پاسخ می‌دهد و آزاد بودن اندیشه در پی بردن به رازهای زندگانی از خصائل شعری آن شاعر کم‌نظیر فارسی است.

در ادامه این محفل ادبی برخی دیگر از شعرای صاحب اثر نیز به تفکرات ناب و متعالی خیام اشاره و با شرح ابیاتی از او، شعرهای آن شاعر بلندآوازه را سبب تسکین آلام و آرامش روحی انسان‌ها اعلام کردند.

شعرخوانی در مضامین عاشقانه، آزاد، ایران و وطن‌دوستی، شهدای جنگ تحمیلی سوم و موضوعات متفرقه به زبان‌های ترکی و فارسی از دیگر بخش‌های این محفل ادبی بود.

انجمن ادبی سپید جزو انجمن‌های متعدد ادبی استان اردبیل است که زیر نظر اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان فعالیت می‌کند و برخی از اعضای آن در سایر انجمن‌های ادبی نظیر ختایی، فضولی و ادواری نیز عضو هستند.

خیام، که نام کامل او ابوالفتح غیاث‌الدین عمربن ابراهیم نیشابوری است، یکی از نام‌آورترین دانشمندان، ریاضی‌دانان، ستاره‌شناسان و شاعران ایران در سده پنجم و ششم هجری قمری به شمار می‌رود. نام «خیام» به احتمال زیاد به شغل پدرش خیمه‌دوزی بازمی‌گردد.

زندگی او با داستان‌های گوناگونی آمیخته است و قدیمی‌ترین منابعی که به زندگی و آثار او اشاره کرده‌اند، شامل؛ نامه‌ای منتسب به سنایی غزنوی، کتاب «میزان الحکمه» عبدالرحمان خازنی، «الزاجر للصغار» زمخشری، «چهار مقاله» نظامی عروضی سمرقندی و «تتمه صوان الحکمه» ابوالحسن بیهقی است.

بر اساس روایات، خیام به عراق و خراسان بزرگ سفر کرده و حتی به حج نیز مشرف شده است.

او در رساله «کَون و تکلیف»، خود را شاگرد علمی ابوعلی سینا معرفی کرده و با دانشمندان برجسته‌ای چون محمد غزالی دوستی داشته است.

خیام بیشتر به حکمت و دانش ریاضیات علاقه‌مند بود و آثار علمی متعددی از او به یادگار مانده است، از جمله رساله جبر و مقابله در ۵۲ صفحه؛ رساله‌ای در شرح مشکلات اقلیدس؛ زیج ملکشاهی یا زیج جلالی؛ کتابی شامل؛ محاسبات نجومی که در سال ۴۶۷ هجری به تشویق نظام‌الملک وزیر سلجوقی تدوین شد.

با وجود آثار علمی ارزشمند، شهرت عمده خیام در جهان به خاطر رباعیات اوست ، او تمایلی به پرگویی و تألیف آثار مفصل، چه در علم و چه در شعر، نداشته است.

بسیاری معتقدند که او به دلیل پرداختن به فلسفه و ریاضیات، شعر را در شأن خود نمی‌دانسته و شهرت اولیه او نیز نه به خاطر شاعری، بلکه به خاطر دانش گسترده‌اش بوده است.

قدیمی‌ترین منابعی که به رباعیات خیام اشاره کرده‌اند، شامل «نزهة الارواح و روضة الافراح (تاریخ الحکماء)» شهرزوری، «مرصاد العباد» نجم‌الدین رازی، «تاریخ جهانگشای» جوینی، «تاریخ گزیده» حمدالله مستوفی، «مونس الاحرار» بدرالدین جاجرمی و «نزهة المجالس» جمال خلیل شروانی است.

انتهای خبر/ ح