در سالروز شهادت امام حسن عسکری(ع)، باید به یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های دوران آن حضرت توجه کنیم؛ تردید و ناشکری مردم نسبت به نعمت امامت.

خود امام عسکری(ع) می‌فرمایند:

«هیچ‌یک از پدرانم، آنگونه که من گرفتار تردید شیعیان شده‌ام، مورد تردید واقع نشدند.»

این تردید، تنها یک مسئله اعتقادی نبود؛ بلکه در نگاه این روایت‌ها، با تغییر سرنوشت جامعه ارتباط پیدا کرد. امام باقر(ع) نیز می‌فرمایند:

«زمانی که خدای تبارک و تعالی بر خلقش خشم کند، ما را از مجاورت آنها دور می‌کند.»

قرآن نیز همین اصل را بیان می‌کند: «إِنَّ اللَّهَ لَا یُغَیِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّی یُغَیِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ»؛ خداوند سرنوشت هیچ قومی را تغییر نمی‌دهد، مگر آنکه آنان آنچه را در درون خود دارند تغییر دهند.

پس میان رفتار و اخلاق مردم و سرنوشت آنان رابطه‌ای وجود دارد. در روایت نیز آمده است:

«مَا عَالَ مَنِ اقْتَصَدَ»؛ کسی که در زندگی میانه‌روی کند، گرفتار فقر نمی‌شود. یعنی رفتار انسان می‌تواند در سرنوشت او اثر بگذارد.

در مسئله امامت نیز همین معنا مطرح شده است. شیعیانی از امام عسکری(ع) درباره اموال ارسالی سؤال کردند و خواستند بدانند آن اموال چگونه هزینه شده است. حضرت در پاسخ، نسبت به این تردید اعتراض کردند و فرمودند اگر امامت یک امر مستمر است، چرا چنین سؤالی را از پدران من نکردید؟

پس از آن، ارتباط مستقیم شیعیان با امام محدودتر شد. پرده‌ای میان حضرت و مردم قرار گرفت؛ شیعیان صدای امام را می‌شنیدند، اما ایشان را نمی‌دیدند. سپس در دوران امام عصر(عج)، این ارتباط نیز محدودتر شد و غیبت صغری و پس از آن غیبت کبری پدید آمد.

در این نگاه، مهدویت یعنی بازگشت این نعمت با تغییر انسان‌ها؛ یعنی اگر ناشکری موجب محرومیت شده است، شکرگزاری، بصیرت و اصلاح رفتار نیز زمینه تغییر این وضعیت را فراهم می‌کند.

یکی از نکات مهم در این مسیر، مسئله صبر و بصیرت است. سوره یوسف نیز درس بزرگی در این زمینه دارد. حضرت یعقوب(ع) حاضر نشد بنیامین را بدون وثیقه به برادران بسپارد و فرمود:

«لَنْ أُرْسِلَهُ مَعَکُمْ حَتَّی تُؤْتُونِ مَوْثِقًا مِنَ اللَّهِ»

از این منظر، در مسیر ظهور نیز باید برای ادعای آمادگی، وثیقه و هزینه پرداخت؛ و این وثیقه چیزی جز صبر، بصیرت و وفاداری نیست.

انقلاب اسلامی و حوادث پس از آن را نیز می‌توان در همین چارچوب مورد توجه قرار داد؛ از شهدای پانزده خرداد تا دوران دفاع مقدس. در این مسیر، مردم با صبر و بصیرت هزینه داده‌اند.

باید توجه کنیم که بصیرت و صبر در کنار یکدیگر معنا دارند. گاهی یک لحظه بی‌بصیرتی می‌تواند زحمات سال‌های طولانی را از بین ببرد؛ همان‌گونه که در صفین، ماجرای قرآن بر سر نیزه توانست مسیر جنگ را تغییر دهد.

امام عسکری(ع) برای دوران غیبت، الگوی حضرت خضر(ع) را مطرح می‌کنند و می‌فرمایند مهدی(عج) در این امت، مانند خضر است و در دوران غیبت، تنها کسانی نجات می‌یابند که خداوند آنان را در اعتقاد به امامت ثابت‌قدم کند و به دعای فرج موفق سازد.

بنابراین انتظار فرج، فقط دعا کردن نیست؛ آمادگی برای صبر، بصیرت و شناخت حق است.

امیرالمؤمنین(ع) می‌فرمایند:

«لَا یَحْمِلُ هَذَا الْعَلَمَ إِلَّا أَهْلُ الْبَصَرِ وَالصَّبْرِ وَالْعِلْمِ بِمَوَاضِعِ الْحَقِّ.»

این همان سبک زندگی مهدوی در عصر غیبت است: شناخت حق، بصیرت، صبر، شکرگزاری و وفاداری به امام.

امروز اگر می‌خواهیم در شمار منتظران واقعی حضرت مهدی(عج) باشیم، باید از خودمان شروع کنیم؛ زیرا همان‌گونه که تغییر رفتار مردم می‌تواند سرنوشت آنان را تغییر دهد، اصلاح جامعه نیز از اصلاح انسان‌ها آغاز میشود.

انتهای خبر/ ح