کارشناس مذهبی:

انتظار فرج رابطه‌ای زنده و دوسویه است

یک کارشناس مذهبی از انتظار امام زمان (عج) به عنوان یک رابطه‌ دوطرفه یاد کرد و گفت: انتظار فرایندی زنده و پویاست که در متن تاریخ و اراده انسان‌ها جریان دارد.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «افق سرعین»، حجت‌الاسلام محمدرضا بیگی خمینی روز پنجشنبه به مناسبت نیمه شعبان و سالروز ولادت امام زمان (عج) در گفت و گو با خبرنگار معارف ایرنا اظهار کرد: اصلی‌ترین و بنیادین‌ترین دلیل بر وجود مقدس امام زمان(عج)، همان دلیل محوری و اساسی‌ است که وجود خداوند را اثبات می‌کند؛ بدین معنا که همان ضرورت عقلی و هستی‌شناختی که عالم را بی‌نیاز از خالق نمی‌داند، آن را از حجت الهی نیز خالی و رها تصور نمی‌کند.

وی اضافه کرد: همانطور که امام باقر(ع) فرمودند «اگر به فرض محال، امام یک ساعت از زمین برداشته شود، زمین و اهلش مضطرب و طوفان زده می‌شوند، همچنانکه دریا دچار موج و طوفان شود.» در این چارچوب، وجود امام به‌مثابه استمرار فیض الهی و حلقه واسط میان خالق و مخلوق، نه امری اعتباری بلکه اقتضای ذاتی نظام آفرینش و لازمه حکمت الهی است.

این پژوهشگر دینی افزود: اگر اصلی‌ترین دلیل بر وجود خداوند متعال، وضوح بی‌کران ذات اقدس احدیت و دلالت ذاتی او بر خویشتن باشد، به همان قیاس، اصلی‌ترین دلیل بر وجود خلیفه و حجت اعظم الهی نیز شدتِ ظهور و روشنی امام مهدی(عج) و دلالت وجودی آن حقیقت قدسی بر خود است؛ چه آن‌که در منطق حکمت و معرفت، حقیقتِ محض به برهان بیرونی محتاج نیست و هرچه مرتبه وجودی کامل‌تر و ناب‌تر باشد، ظهور آن آشکارتر و نیازش به استدلال، کمتر خواهد بود.

وی ادامه داد: از این منظر، امام، به‌عنوان مظهر تام اسماء و صفات الهی در عالم امکان، نه با غیبت ظاهری نفی می‌شود و نه با پرده‌نشینی، از ساحت وجود ساقط می‌شود، بلکه حضور او حضوری وجودی است که خود، گواه روشن خویش به‌شمار می‌آید. به این معنا که در پرتو روشنایی مطلق الهی و بی‌پایان، در مرتبه‌ دوم، وجود امام زمان(عج)، قرار دارد؛ حقیقتی که ظهورش نه به شکل دیدن حسی یا یک واقعه‌ تاریخی، بلکه ظهوری وجودی و معنوی است.

بیگی خمینی با بیان اینکه نور وجود حضرت حجت (عج) بازتاب و تجلی همان نور الهی است که همه‌ عالم را فرا گرفته است، افزود: در مساله غیبت و ظهور، بیش از دو تلقی اساسی قابل تصور نیست و اساسا فرض سومی در این باب معنا نمی‌یابد. دیدگاه نخست بر این مبنا استوار است که خداوند متعال، در مقطعی از تاریخ، به اراده‌ای دلبخواهی خلیفه و حجت خویش را از انظار غایب ساخته و طبعا هرگاه که مشیت او اقتضا کند، بدون هیچ مقدمه‌ای او را ظاهر خواهد نمود. در برابر، دیدگاه دوم با صراحت این تلقی را نفی می‌کند و بر این اصل بنیادین تاکید می‌ورزد که افعال الهی هرگز بر مدار دل‌بخواهی و گزافه نمی‌چرخد؛ چراکه خداوندی که بشر را از رفتارهای خودسرانه و بی‌ضابطه نهی کرده است، پیش و بیش از همه، خود منزه از چنین فعلی است.

وی اضافه کرد: بر اساس این نگرش، غیبت حضرت امام مهدی(عج) نه امری ناگهانی و تحمیلی از سوی خداوند، بلکه پیامد مستقیم سوء اختیار و سوء انتخاب بشر در مواجهه با حجّت الهی است. به همین قیاس، ظهور آن حضرت نه نتیجه تحولی دفعی و بی‌مقدمه، بلکه ثمره حسن اختیار، بلوغ ارادی و اصلاح انتخاب‌های انسان در ساحت فردی و جمعی خواهد بود؛ ظهوری که از دل تاریخ و در پاسخ به آمادگی حقیقی بشر سر برمی‌آورد و تحقق آن، آیینه تمام‌نمای حکمت و عدل الهی است.

این کارشناس مذهبی تاکید کرد: انتظار، یک رابطه‌ یک‌طرفه نیست، بلکه رابطه‌ای دوطرفه و متقابل است. به همین دلیل، در ارتباط انتظاری که میان ما و امام زمان(عج) وجود دارد، نمی‌توان گفت که فقط ما «منتظِر» هستیم و ایشان فقط «منتظَر». واقعیت این است که این رابطه، عمیق‌تر از این تقسیم‌بندی ساده است. در این پیوند، هم ما در حال انتظار هستیم و هم امام زمان(عج)؛ در عین حال، هم ما مورد انتظاریم و هم ایشان.

وی افزود: ما از یک‌سو، در انتظار تحقق ظهور و تجلی کامل ولایت آن وجود مقدس هستیم و از سوی دیگر، ما موضوع انتظار آن حضرت‌ هستیم؛ زیرا اصلاح، آمادگی و بلوغ اختیاری انسان، شرط اساسی تحقق آن واقعه عظیم است. به همان قیاس، امام نیز از یک‌سو مورد انتظار دل‌ها و امیدهای بشری است و از سوی دیگر، در انتظار تحقق شرایطی است که بشر با اختیار آگاهانه خویش فراهم می‌آورد. بدین‌سان، انتظار نه حالتی یک‌طرفه و ایستا، بلکه فرآیندی زنده، پویا و تعاملی است که در متن تاریخ و اراده انسان‌ها جریان دارد و معنای حقیقی خود را تنها در این دوسویگی وجودی می‌یابد.

انتهای خبر/ ح